Heemkronijk jaar:1974, jaargang:13, nummer:3+4, blz.55 -56

FILMBESPREKING Heeze, de parel van Brabant

door: J.Aerts

Op 14 november j.l. hebben wij in de filmzaal van de Dirk Heziusschool te Heeze kennis kunnen maken met de film HEEZE, EEN PAREL VAN BRABANT . Van verschillende zijden is deze film professioneel genoemd en de makers professionals. Dat is eigenlijk een soort verlakkerij waaraan wij toch maar niet meedoen. De film verdient trouwens beter. We bedoelen, dat de makers meer zullen hebben aan eerlijke kritiek en die waarschijnlijk ook meer zullen waarderen.

De film heeft iets van een documentaire maar is het toch eigenlijk niet. Zelf hadden de filmers meer het idee een stuk Heeze-promotion te maken. Als dat nog nodig is, kan de film ook daar voor dienen. Eigenlijk kunnen we op deze film geen etiket plakken. Vooral voor Heezenaren is de rolprent het aankijken zeker waard. De vele onderbelichte opnamen zijn wel erg hinderlijk en hadden beter weggelaten kunnen worden. De vrij lange duur voor dit soort film, had die coupures zeker kunnen verdragen. Het eindprodukt zou er een stuk beter door geworden zijn. Ook het camerawerk liet nogal eens te wensen over. Bijvoorbeeld het "stilstaande" interview met burgemeester van Agt was veel te veel een statisch gebeuren en een langdurig shot van een ambachtsman met boven in het beeld de storende rand van zijn kraam. Direkt hierna werd hetzelfde beeld ingezoomd en ontstond een prachtige opname die wel weer niet goed belicht en verlicht werd.

De binnenopnamen in het kasteel toonden ons naast toch wel fraaie beelden ook weer schemertoestanden. Hier bleek, dat de filmers met hun mogelijkheden het best in close up konden werken. De fraaie details van de wandtapijten toonden aan dat hier hun kracht lag.

Toch hebben zij daarvan het minst gebruik gemaakt. Een overzicht van een der gobelins liet nogal schrijnend het tekort - aan materiaal wellicht - zien. Een verlichte plek met daaromheen het schemer - tot - duister - gamma.

Ook heeft men nogal wat kansen laten liggen. Van Strabrecht kregen we alleen de gerestaureerde boerderij te zien, terwijl daar toch ook nog andere kansen voor het grijpen lagen. Maar ook de Rul en nog wat plekjes in Heezer uithoeken hadden niet mogen ontbreken. En hoe graag hadden we bijvoorbeeld een boer, in dialect zijn "autochtone visie" horen geven. 

Mag men nu op zo'n film, gemaakt door enthousiaste amateurs die er blijkens het resultaat heel veel voor over gehad hebben, zoveel kritiek hebben? lk geloof van wel. Juist het feit, dat de film "Heeze, een parel van Brabant", in aanmerking komt voor kritiek, is als een compliment op te vatten.

Het best geslaagd was de verfilming en zeker ook de sfeertekening van de Brabantse Dag van 1973. Op uitstekende wijze is deze dag die voor vele tienduizenden jaarlijks een grote gebeurtenis is, geregistreerd. Buitengewoon mooi waren de talrijke natuuropnamen.

Ook in "De Zwaan" waren onze filmamateurs helemaal in hun element. Het moet wel aan de felle lampen hebben gelegen, dat Jo Paans hier Hodibaldus nog als heer van Heeze liet opdraven. Hij weet zo goed als wij, dat Hodibaldus op deskundige en nogal overtuigende wijze als gebieder van onze contreien is geëlimineerd. De straatnaam die Heeze voor hem over had, dateert nog van vóór diens onttroning.

Hoewel het commentaar en de interviews op prettige wijze werden gebracht, was het in 't algemeen weinig zeggend en van geringe diepgang. Wellicht hebben de jonge filmmakers van Heeze iets te hoog gegrepen. Wij willen hen toch aanraden om door te gaan en doen dat met de overtuiging nog uitstekend filmwerk van hen te mogen verwachten.

Het is ook een stuk pionierswerk, want op het terrein van lokale films is nog vrijwel niets voorhanden. De warme waardering, die zij bij de vertoning van hun werkstuk ondervinden, zal hopelijk een stimulans zijn om op het moeilijke filmpad voort te gaan.

Dat voor de kosten van een postzegel van 45 cent, zoals werd gezegd, deze film gesubsidieerd zou kunnen worden, lijkt ons een wat al te simpele voorstelling van zaken. Subsidies voor particuliere prestaties op het terrein van kunst en kultuur zijn bij kleine en dikwijls ook bij grotere gemeenten taboe. Toch zou het gewenst zíjn, als ook gemeenten als Heeze en Leende een soort aanmoedigingssubsidie voor individuele, artistieke en kulturele prestaties zouden kennen.

Zo'n aanmoediging hebben de makers van "Heeze, een parel van Brabant" wel verdiend.